Heeft u uw enkel verzwikt of voelt u na het sporten een spier protesteren? De vraag is dan of u een zak ijs of juist een warme kruik nodig heeft. Het helpt allebei! Alleen niet op hetzelfde moment en niet op dezelfde manier. Kou en warmte hebben beiden hun eigen rol in het herstel. Het verschil zit vooral in de fase van de blessure. In deze blog leest u wanneer u koelt en wanneer u warmte inzet, zodat u op het juiste moment de juiste keuze maakt.
Het verschil tussen kou en warmte begint bij de bloedvaten. Kou laat de bloedvaten vernauwen. Daardoor stroomt er minder bloed naar het gebied, wat zwelling en ontsteking afremt en pijn dempt. Dat maakt kou ideaal voor de eerste uren na een acute blessure.
Wat doet warmte bij een blessure? Warmte doet precies het tegenovergestelde. Het verwijdt de bloedvaten, stimuleert de doorbloeding en ontspant de spieren. Meer bloedtoevoer betekent meer zuurstof en voedingsstoffen naar het weefsel, wat helpt bij het losmaken van stijve, gespannen spieren. Warmte past daarom beter bij de herstelfase en bij langer bestaande klachten en dus niet bij een verse, gezwollen blessure.
Koelen doet u bij een acute blessure. Een acute blessure is een letsel dat net is ontstaan en gepaard gaat met zwelling, warmte of ontsteking. Denk aan een verstuikte enkel, een kneuzing of een verrekte spier. In de eerste 48 tot 72 uur is kou uw beste hulpmiddel om de zwelling te beperken en de pijn te verzachten.
Goed om te weten! Het idee dat u met intensief ijzen het herstel versnelt, is de laatste jaren genuanceerd. Kou kan het natuurlijke ontstekingsproces juist doen afremmen. Zie koelen daarom vooral als een manier om pijn te dempen en zwelling onder controle te houden in de acute fase en niet als een middel dat de genezing zelf versnelt.
Voor die eerste fase is het PRICE-principe een handige richtlijn.
Waar staat het PRICE-principe?
Samen zorgen deze stappen ervoor dat u de schade in de eerste dagen zo veel mogelijk beperkt.
Warmte komt pas van pas ná de acute fase, als de zwelling weg is en het herstel op gang komt. Het is ideaal bij stijfheid, spierspanning, spierpijn en bij chronische of terugkerende klachten zoals aanhoudende rugpijn. Door de betere doorbloeding ontspannen de spieren en voelt een stijf gewricht soepeler.
Een belangrijke waarschuwing voor u: gebruik warmte nooit op een verse, gezwollen of ontstoken blessure. Dat is de grootste valkuil. Warmte verwijdt namelijk de bloedvaten, waardoor de zwelling en ontsteking juist toenemen. De vuistregel is simpel: kou bij een acuut letsel en warmte bij herstel.
Of u nu koelt of verwarmt, een paar praktische regels voorkomen huidschade en andere problemen. Graag geven we u deze praktische regels mee voordat het te laat is.
Voor kou geldt: leg ijs nooit rechtstreeks op de huid, maar altijd met een doek of hoesje ertussen. Koel maximaal 15 tot 20 minuten achter elkaar en las daarna een pauze in voordat u het herhaalt. Zo voorkomt u bevriezingsverschijnselen.
Voor warmte geldt een aangename, niet te hoge temperatuur van ongeveer 40 tot 45 graden en houd het beperkt in tijd. Warmte is bovendien niet voor iedereen geschikt. Wees voorzichtig of gebruik het liever niet bij open wonden, gezwollen of gekneusde plekken, diabetes of een hoge bloeddruk. Twijfelt u of kou of warmte in uw situatie verstandig is? Overleg dan even met uw fysiotherapeut of arts.
Bij sommige klachten kunt u kou en warmte afwisselen. Dat heet contrasttherapie. U wisselt dan bewust tussen kou en warmte om de doorbloeding flink te stimuleren. Deze aanpak is populair bij sporters en in de revalidatie, omdat het het herstel kan ondersteunen en de spieren soepel houdt.
Belangrijk is dat u wel weet wanneer u dit doet. Bij een contrasttherapie combineer je dit in de herstelfase, maar absoluut niet in de acute fase. Zolang er namelijk nog sprake is van een zwelling of een verse blessure, houdt u het bij kou alleen.
Om de blessure of spierpijn te verminderen, hebben wij een aantal hulpmiddelen om het makkelijker te maken. Voor koeling zijn er hot/cold packs en coldspray, handig voor snelle verkoeling onderweg of langs de lijn. Bij een acute blessure bieden ijs-compressieproducten en een koelbandage extra ondersteuning, doordat ze koude en lichte druk combineren.
Zit u in de herstelfase? Dan zijn een warmtekussen of pittenkussen prettig om stijve spieren te ontspannen. Handig om te weten! Een hot/cold pack kunt u vaak zowel koud als warm gebruiken, zodat u met één product beide fases afdekt. Bekijk het volledige assortiment koude- en warmtetherapie om te zien wat bij uw klacht past. Wilt u het aangedane gewricht daarnaast extra ondersteunen? Kijk dan ook eens naar onze sportbraces.
Dat hangt af van de fase. Bij een verse blessure met zwelling koelt u, maar zodra het herstel op gang is en de spieren stijf aanvoelen, is warmte geschikter.
Koel maximaal 15 tot 20 minuten achter elkaar, met een doek tussen het ijs en de huid, en herhaal dit met pauzes. In de eerste 48 tot 72 uur is koelen het meest zinvol.
Nee, liever niet. Warmte verwijdt de bloedvaten en kan de zwelling en ontsteking verergeren. Wacht tot de acute fase voorbij is.
Bij spierpijn en stijve spieren werkt warmte meestal het prettigst, omdat het de spieren ontspant en de doorbloeding stimuleert.
Houd het bij een aangename temperatuur en beperk de duur. Leg een warmtebron niet urenlang op dezelfde plek en niet direct op de blote huid. Bij twijfel volgt u de gebruiksaanwijzing van het product.
De keuze tussen koelen en verwarmen draait dus vooral om timing. Kou hoort bij de acute fase, bij zwelling en pijn. Warmte komt daarna, bij stijfheid en herstel. Houd de veiligheidsregels aan, luister naar uw lichaam en schakel bij twijfel of aanhoudende klachten een fysiotherapeut of arts in.
Wilt u goed voorbereid zijn op de volgende blessure of spierklacht? Bekijk het complete aanbod koude- en warmtetherapie van MediVit. Wij bieden verschillende hulpmiddelen aan, van hot/cold packs en coldspray tot warmtekussens. Weet u niet zeker wat u nodig hebt? Neem gerust contact op met onze klantenservice voor persoonlijk advies.
Terug naar het overzicht
